Bębny i inne instrumenty perkusyjne należą do najstarszych instrumentów muzycznych. Perkusja – a właściwie granie na instrumentach perkusyjnych – do najwcześniejszych sposobów tworzenia muzyki. Jak właściwie powstał nowoczesny zestaw perkusyjny? I jakie jeszcze instrumenty perkusyjne istnieją? Przedstawimy Ci kilka z nich – od klasycznych po bardziej egzotyczne. Masz ochotę zanurzyć się w świat rytmów i beatów? W takim razie jesteś we właściwym miejscu!
Perkusja: z czego się składa i skąd pochodzi
Zestaw perkusyjny, jaki znamy dziś, składa się zazwyczaj z bębna centralnego (Bass Drum), werbla (Snare Drum), tomów (Tom-Toms) oraz talerzy (Hi-Hat, Ride i Crash) i akcesoriów, takich jak pedały, statywy i stołek. Bębny najczęściej wykonane są z drewna, np. klonu, brzozy lub topoli, czasem z akrylu albo metalu. Naciągi bębnów produkowane są obecnie z tworzyw sztucznych i dostępne w różnych grubościach, co pozwala uzyskać różne brzmienia. Talerze powstają ze specjalnych stopów brązu.

Jak powstał nowoczesny zestaw perkusyjny?
Nowoczesny zestaw perkusyjny narodził się na początku XX. wieku w USA. Muzycy zaczęli wtedy łączyć różne instrumenty perkusyjne w jeden zestaw, który mogła obsługiwać jedna osoba. Wraz z rozwojem jazzu wzrosło zapotrzebowanie na wszechstronne zestawy perkusyjne. Innowacje, takie jak mechanizm pedału do centrali, wynaleziony w 1909 roku przez Williama F. Ludwiga, umożliwiły jednoczesne granie na bębnach i talerzach. W latach 20. dodano kolejne elementy, takie jak werbel, tomy i talerze, co sprawiło, że zestaw perkusyjny stał się stałym elementem nowoczesnych gatunków muzycznych, sercem wielu zespołów i miał ogromny wpływ na rozwój rocka, popu i jazzu.
Jak powstają bębny do perkusji?
Produkcja zestawu perkusyjnego to precyzyjny i złożony proces, łączący rzemiosło z nowoczesną technologią. Bębny najczęściej wykonuje się z twardych gatunków drewna, takich jak klon, brzoza czy topola. Dzięki swojej gęstości i rezonansowi zapewniają one optymalne właściwości akustyczne. Oto typowe etapy pracy:
- Formowanie korpusu bębna: Cienkie warstwy drewna (forniry) smaruje się klejem i prasuje w okrągły kształt pod dużym ciśnieniem.
- Wygładzanie i szlifowanie: Po wyschnięciu korpus jest wygładzany, szlifowany i doprowadzany do odpowiedniej grubości. Krawędzie, na których leży naciąg (ranty), są precyzyjnie cięte, ponieważ wpływają na brzmienie.
- Wykończenie powierzchni: Korpus jest lakierowany, bejcowany lub oklejany folią, aby chronić go przed wilgocią i nadać mu atrakcyjny wygląd.
- Montaż sprzętu: Na końcu wierci się otwory na lugi, odpowietrzniki i uchwyty. Następnie montuje się obręcze, śruby strojące i mocowania.
Coraz więcej producentów stawia na materiały ekologiczne i energooszczędne procesy. Niektórzy eksperymentują z recyklingiem lub syntetycznymi zamiennikami drewna. Jak w przypadku wielu innych instrumentów, także w świecie perkusji pojawiają się ciągle nowe rozwiązania.
Nauka gry na perkusji – jak zacząć
Chcesz nauczyć się grać na perkusji? Kanadyjska perkusistka Domino Santantonio wyjaśnia podstawy w poniższym wideo:
Wskazówka: Wolisz nauczyć się gry na gitarze? Sprawdź nasz przewodnik po gitarach elektrycznych dla początkujących.
Akcesoria muzyczne w sklepie Teufel
Te instrumenty perkusyjne też możesz wypróbować
Oprócz klasycznej perkusji istnieje wiele innych ciekawych instrumentów perkusyjnych. Oto kilka z nich:
Cajón
Cajón (hiszp. „skrzynka” lub „szuflada”) to instrument perkusyjny pochodzący z Peru, który zdobył popularność na całym świecie. Składa się z prostokątnej drewnianej skrzynki, na której się siada i uderza w przednią płytę (tzw. powierzchnię uderzeniową), aby wydobyć różne dźwięki. Cajón jest szczególnie ceniony w muzyce akustycznej, flamenco, latin i pop, ponieważ mimo prostoty daje mocny rytm.
Djembe
Djembe to tradycyjny bęben ręczny z Afryki Zachodniej. Ma kształt kielicha, wykonany jest z drewna, a naciąg z koziej lub krowiej skóry. Skóra jest naciągnięta za pomocą sznurów lub metalowych obręczy, co nadaje charakterystyczne brzmienie. Djembe słynie z potężnego, dynamicznego dźwięku i szerokiego zakresu tonów – od głębokich basów po ostre, jasne uderzenia.
Dzwonki orkiestrowe
Dzwonki orkiestrowe to instrument perkusyjny o jasnym, czystym i niemal magicznym brzmieniu. Należy do rodziny instrumentów sztabkowych i składa się z szeregu strojonych metalowych sztabek ułożonych chromatycznie na ramie. Dźwięk powstaje przez uderzanie w sztabki specjalnymi pałeczkami, najczęściej z tworzywa, gumy lub drewna. Dzięki wysokiej tonacji i błyszczącemu brzmieniu dzwonki są często używane do melodii lub akcentów w orkiestrach, zespołach i muzyce filmowej. Pokrewne instrumenty to wibrafon (metalowy), ksylofon i marimba (drewniane).
Kotły
Kotły (zwane też timpanami) odgrywają ważną rolę w orkiestrach klasycznych. Składają się z dużego, półkulistego korpusu – najczęściej z miedzi lub aluminium – przykrytego naciągiem. Korpus wzmacnia dźwięk i nadaje mu głębokie, rezonujące brzmienie. Kotły są strojone, co odróżnia je od wielu innych bębnów – za pomocą pedału lub śrub można zmieniać wysokość dźwięku. Zwykle używa się kilku kotłów o różnych strojeniach.
Marakasy
Marakasy (zwane też grzechotkami rumba) to klasyczny instrument perkusyjny wywodzący się z muzyki karaibskiej i latynoskiej. Składają się z pustych pojemników – tradycyjnie z suszonych tykw, dziś często z plastiku lub drewna – wypełnionych drobnymi elementami, np. nasionami, kamyczkami czy koralikami. Dzięki potrząsaniu wydają charakterystyczny, rytmiczny dźwięk. Marakasy są łatwe w obsłudze i dodają muzyce radosnego, żywego charakteru.
Tamburyn
Tamburyn to mały, ale wszechstronny instrument perkusyjny, który zachwyca jasnym, dzwoniącym brzmieniem i prostotą gry. Składa się z okrągłej lub półokrągłej ramy z drewna lub plastiku, wyposażonej w małe metalowe dzwoneczki (zwane talerzykami). Niektóre tamburyny mają dodatkowo naciąg, na którym można grać. Tamburyn jest używany w wielu gatunkach muzycznych – od klasyki i folku po pop i rock.
E-Drums
E-Drums, czyli elektroniczne zestawy perkusyjne, to nowoczesna alternatywa dla klasycznej perkusji akustycznej. Składają się z elektronicznych padów pokrytych gumą lub siatką, które podczas gry wysyłają sygnały elektryczne. Sygnały te są przetwarzane przez moduł perkusyjny na dźwięki, które można odsłuchać przez słuchawki lub głośniki.
Mocne brzmienia znajdziesz także w sklepie Teufel
Otwiera się w nowej karcie▶ STEREO L 2Otwiera się w nowej karcie to aktywne głośnikiOtwiera się w nowej karcie, które mają wszystko, czego potrzebujesz do potężnego brzmienia muzyki. Ich system trójdrożny z koaksjalną budową przetwornika SCA zapewnia imponującą przestrzenność, dzięki czemu dźwięki perkusji mają prawdziwą moc. Dzięki wi-fi, Bluetooth, AirPlay 2 i Google Cast masz pełną swobodę streamingu muzyki.
▶ Teufel MASSIVEOtwiera się w nowej karcie to nasze zamknięte słuchawki hi-fi dla muzyków, DJ-ów i wszystkich, którzy kochają mocne basy. Ciesz się potężnym dźwiękiem bez zniekształceń, nawet przy wysokich głośnościach.
Dodatkowo: instrumenty perkusyjne na żywo
Na koncertach rockowych i popowych perkusja i inne instrumenty perkusyjne są stałą częścią programu. Niektóre solówki perkusyjne stają się prawdziwymi atrakcjami. Popularnym przykładem jest środkowa część utworu „Africa” zespołu Toto, w oryginale i na wielu trasach grana przez Lenny’ego Castro.
W orkiestrach całość instrumentów perkusyjnych nazywa się „instrumentarium perkusyjnym”. Znanym przykładem jego wykorzystania w muzyce klasycznej jest „Carmina Burana”.
Na kanale YouTube Drumeo znajdziesz mnóstwo filmów o grze na perkusji. Na początek polecamy występ młodej perkusistki Nandi Bushell.
Bardzo wymagająca – zarówno technicznie, jak i fizycznie – jest gra na perkusji w różnych podgatunkach heavy metalu. El Estepario Siberiano pokazuje, jak wygląda granie utworu progresywnego metalu.
- Zdjęcie tytułowe: ©ASBA Drums UnsplashOtwiera się w nowej karcie. Licencja UnsplashOtwiera się w nowej karcie






