Tym artykułem chcemy oddać hołd wyjątkowemu geniuszowi. Człowiekowi, który stworzył wiele technologii dźwięku i zachwycił audiofilów oraz miłośników muzyki i filmu, sam jednak pozostawał raczej w cieniu. Mowa o nikim innym jak o założycielu firmy Dolby, wynalazcy redukcji szumów dla kaset magnetofonowych oraz twórcy pierwszych systemów dźwięku przestrzennego, bez których trudno dziś wyobrazić sobie nowoczesne kino i rozrywkę – Rayu Dolbym.
Początki Dolby i rozwój technologii redukcji szumów
Dolby to nazwa własna, podobnie jak Tempo, Selters czy Tesa – kto ją słyszy, od razu myśli o kinie, systemach dźwiękowych 5.1/7.1 i najwyższej klasy wielokanałowym dźwięku przestrzennym z głębokim basem. To pokazuje, która technologia jest najważniejszym wynalazkiem Raya Dolby’ego w perspektywie długoterminowej. Zanim jednak urodzony w 1933 roku w Portland (w stanie Oregon) Dolby zrewolucjonizował dźwięk kinowy, opracował inną technologię, która ze względu na postęp techniczny popadła dziś już w zapomnienie: system Dolby B do redukcji szumów w kasetach magnetofonowych.
Już jako nastolatek Ray Dolby zetknął się z technologią audio. Poza nauką w szkole pierwsze pieniądze zarabiał, pracując na pół etatu w firmie Ampex, gdzie miał okazję zapoznać się z urządzeniami nagrywającymi i taśmami magnetofonowymi. Po ukończeniu szkoły studiował elektrotechnikę na Uniwersytecie Stanforda, uzyskał tytuł doktora fizyki na Uniwersytecie Cambridge, służył w międzyczasie w armii amerykańskiej, a już w czasach studiów w college’u i na Uniwersytecie Stanforda pracował nad prototypami taśm wideo. Jeszcze przed uzyskaniem dyplomu wspierał firmę Ampex w opracowaniu systemu magnetowidów Quadruplex, pierwszego systemu magnetowidów, który odniósł zarówno praktyczny, jak i komercyjny sukces. W Cambridge kontynuował pracę jako pracownik naukowy w dziedzinie badań. Do 1965 roku Ray Dolby pracował jako doradca techniczny ONZ w Indiach, po czym w tym samym roku powrócił do Anglii i założył tam firmę Dolby Laboratories, zatrudniającą czterech pracowników.
W dobie serwisów streamingowych, smartfonów i podobnych urządzeń niemal zapomniano o jednym z przełomowych wynalazków w dziedzinie nośników dźwięku: kasecie magnetofonowej. To właśnie dzięki niej Ray Dolby odniósł swój pierwszy wielki sukces komercyjny. Dolby, miłośnik muzyki klasycznej, już podczas pobytu w Indiach był zaniepokojony tym, że ciche fragmenty utworów jego ulubionych kompozytorów cierpiały z powodu szumu taśm magnetofonowych. Dlatego w 1965 roku jego firma opracowała pierwszą metodę redukcji szumów Dolby „Dolby A”. Wytwórnie płytowe były zachwycone, a technologia odniosła sukces. Kaseta magnetofonowa zawdzięcza swój triumf przede wszystkim ulepszonej wersji „Dolby B”, zaprezentowanej w 1968 roku – oczywiście również radioodtwarzaczowi samochodowemu z odtwarzaczem kasetowym (Philips, 1968) oraz walkmanowi (Sony, 1979).
Produkty Teufel z technologią Dolby
Rewolucja w odbiorze filmów dzięki dźwiękowi przestrzennemu
Najważniejszym wynalazkiem Raya Dolbiego, również dla nas w firmie Teufel, jest wynalezienie dźwięku przestrzennego, do czego doszło po tym, jak Dolby przeniósł swoją firmę do Ameryki w 1976 roku. Aby zrewolucjonizować wrażenia kinowe, wraz ze swoimi współpracownikami pracował nad metodą wprowadzenia dźwięku przestrzennego do kin. Widz miał poczuć się otoczony dźwiękiem i w ten sposób wczuć się w akcję. Dzięki „Dolby Stereo”, które po raz pierwszy zastosowano w arcydziele George’a Lucasa „Gwiezdne wojny”, udało się osiągnąć ten przełom techniczny.
To, co w przypadku Dolby Stereo osiągnięto jeszcze w technologii analogowej, a przede wszystkim dzięki sprytnemu rozmieszczeniu głośników, miało później zostać zdigitalizowane. Wraz z rozwojem technologii Dolby Digital dźwięk przestrzenny wkroczył w erę cyfrową. Wraz z wprowadzeniem wersji 5.1 sygnały rozchodziły się na pięć głośników oraz powszechnie znanego „specjalisty od basów”, czyli subwoofera. System 5.1, również w związku z pojawieniem się Blu-ray, ewoluował do systemu 7.1, ponieważ dzięki tym nośnikom danych HD można odtwarzać siedem kanałów dźwiękowych oddzielnie.
W kinach na całym świecie rozwój poszedł później nieco w innym kierunku. Zamiast po prostu dodawać coraz więcej głośników i kanałów, w 2012 roku opracowano technologię Dolby Atmos. W tej technologii dźwięk nie jest już przypisany do konkretnych kanałów. Zamiast tego można indywidualnie sterować nawet 64 głośnikami, podłączonymi do różnych wzmacniaczy w różnych obszarach sali. W systemie Dolby Atmos głośniki są również zawieszone nad głowami widzów, aby poprawić wrażenia dźwiękowe. W ten sposób w sali kinowej można stworzyć tak zwany obiekt dźwiękowy, co oznacza, że dźwięk można dokładnie zlokalizować.
Emmy, Grammy, Oscar, Aleja Sław – niekończąca się lista nagród
Ray Dolby, wynalazca technologii redukcji szumów, miał tylko jeden cel: chciał po prostu zapewnić ludziom na całym świecie lepsze wrażenia rozrywkowe dzięki swoim technologiom. To mu się zdecydowanie udało – nie wyobrażamy sobie już życia bez dźwięku przestrzennego, a symbol „podwójnego D” firmy Dolby jest dziś powszechnie znanym znakiem najwyższej jakości wrażeń dźwiękowych. Bez Raya Dolby’ego nasze systemy kina domowego i kina domowego THX nigdy nie ujrzałyby światła dziennego.
Ray Dolby został uhonorowany za technologie opracowane przez Dolby Laboratories między innymi nagrodami Emmy, Grammy i Oscarem, a także tytułami doktora honoris causa i innymi wyróżnieniami. Ponadto na początku 2015 roku Dolby został pośmiertnie uhonorowany 2540. gwiazdą na „Walk of Fame” przy Hollywood Boulevard – tuż przed Dolby Theatre. Dolby zmarł 12 września 2013 roku w San Francisco w wyniku choroby nowotworowej.
Więcej informacji na temat technologii Dolby znajdziesz tutaj.
Sprzęt audio do Twojego salonu
Otwiera się w nowej karcie▶ ULTIMA 40 Surround + DENON X3800H dla Dolby Atmos: Kompletny system 5.1.2 łączy w sobie nową serię ULTIMA 40 (Mk4) z amplitunerem Denon AVC-X3800H oraz głośnikami REFLEKT 2, zapewniając precyzyjne odtwarzanie przestrzenne. W ten sposób powstaje bogaty dźwięk z wyraźną lokalizacją dialogów, efektów i muzyki. Gotowe do użycia rozwiązanie do filmów, seriali i gier w pomieszczeniach o powierzchni do około 35 m².
▶REFLEKT 2: Masz już zestaw głośników, ale nie obsługuje on jeszcze technologii Dolby Atmos? Dzięki tym głośnikom tylnym rozbudujesz swoje kino domowe o technologię Dolby Atmos. Jako głośniki „Dolby Atmos-Enabled” wzbogacają one istniejące konfiguracje o dodatkowy wymiar wysokościowy. W zależności od ustawienia mogą pełnić rolę głośników sufitowych, przednich typu upward-firing lub tylnych. Wbudowany przełącznik ułatwia dostosowanie.
Inne systemy kina domowego w sklepie Teufel
Podsumowanie: Bez Dolby nie ma dźwięku przestrzennego
- To Rayowi Dolby’emu i jego firmie zawdzięczamy wynalezienie dźwięku przestrzennego.
- Udoskonalona wersja Dolby Digital stanowi standard w cyfrowych systemach kina domowego.
- Technologia Dolby Atmos zapewnia wszechstronne wrażenia dźwiękowe w kinie.
- Zdjęcie tytułowe: ©Washington Post
- Zdjęcie 1: Image by KRiPPS_medienOtwiera się w nowej karcie from PixabayOtwiera się w nowej karcie
- Zdjęcie 2: Image by rawpixelOtwiera się w nowej karcie from PixabayOtwiera się w nowej karcie
Dodaj komentarz